Son gözden geçirme: 10 Eylül 2026
Akreditif, alıcının bankasının satıcıya "şu evrakları eksiksiz getirirsen ödemeyi ben garanti ediyorum" demesidir. Birbirini tanımayan iki tarafın güvenli çalışmasını sağlar. Anlaşılması gereken tek kural şudur: banka malı görmez, evraka bakar. Mal kusursuz gelse bile evrak akreditif metnine uymuyorsa ödeme durur; bu yüzden akreditifle çalışırken asıl iş evrağın hazırlanmasındadır.
Süreç sırayla
- Alıcı ile satıcı sözleşmeyi ve akreditif şartlarını yazılı olarak kararlaştırır.
- Alıcı kendi bankasına başvurur, banka akreditifi açar.
- Akreditif satıcının ülkesindeki muhabir bankaya ulaşır ve satıcıya bildirilir.
- Satıcı akreditif metnini kontrol eder; uyumsuz bir şart varsa yükleme yapmadan değişiklik ister.
- Mal sevk edilir, evrak hazırlanır ve bankaya sunulur.
- Banka evrakı inceler; uygunsa ödeme yapılır, değilse rezerv bildirir.
Teyitli mi, teyitsiz mi
Teyitsiz akreditifte ödeme taahhüdü yalnız alıcının bankasındadır. Teyitli akreditifte satıcının ülkesindeki banka da aynı taahhüdü üstlenir; yani ülke riski ya da banka riski taşıyan bir coğrafyada satıcı kendini ikinci bir imzayla güvenceye alır. Teyit ek masraf getirir ve bu masrafın kimde olduğu akreditif metninde yazar. Ödeme zamanı da ayrı bir seçimdir: görüldüğünde ödemeli ya da vadeli.
Rezerve yol açan tipik hatalar
- Fatura üzerindeki mal tanımının akreditif metnindeki tanımla birebir aynı olmaması.
- Evrakın akreditifte yazan sunum süresinden sonra bankaya verilmesi.
- Konşimento tarihinin izin verilen son yükleme tarihini geçmesi.
- Akreditifte istenen bir belgenin adının farklı yazılması ya da eksik sunulması.
- Tutarların, birim sayısının ya da ağırlıkların belgeler arasında tutmaması.
Akreditif her sipariş için gerekli mi
Hayır. Akreditif güvence sağlar ama banka masrafı ve evrak yükü getirir; küçük tutarlı siparişte bu maliyet oransız kalır. Yerleşmiş bir ilişkide banka havalesi hem daha hızlı hem daha ucuzdur: sipariş onayında avans, sevkiyat öncesi bakiye. Akreditif ilk çalışmada, yüksek tutarlı işlerde ve alıcının kendi bankasının şart koştuğu durumlarda anlamlıdır.